Başbağlar Katliamı
 |
Tarihin Karanlık Sayfası: 5 Temmuz 1993 Başbağlar Katliamı
Yayınlanma Tarihi: 5 Temmuz 2026 | Kategori: Yakın Tarih
Türkiye’nin yakın tarihi, toplumsal hafızada derin izler bırakan pek çok acı olayla doludur. Bu acıların en yoğun, en karanlık yaşandığı dönemlerden biri de hiç şüphesiz 1993 yılıdır. Sivas Madımak Oteli’nde yaşanan trajedinin üzerinden henüz üç gün geçmişken, 5 Temmuz 1993 akşamı Erzincan’ın Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar Köyü’nü hedef alan ve insanlık tarihine kara bir leke olarak geçecek bir katliam yaşandı.
Bu yazımızda, aradan geçen otuz yılı aşkın süreye rağmen acısı hâlâ taze olan Başbağlar Katliamı’nı, o gece yaşananları ve ardında bıraktığı hukuki süreci detaylarıyla ele alıyoruz.
Katliam Gecesi: Başbağlar’da Ne Oldu?
5 Temmuz 1993 Pazartesi günü, akşam ezanının okunduğu saatlerde yaklaşık 100 kişiden oluşan silahlı bir PKK grubu, Başbağlar Köyü’nü bastı. Örgüt üyeleri, köyün dış dünyayla olan telefon bağlantılarını kesti ve tüm köylüleri zorla köy meydanında topladı.
- Toplu Kurşunlama: Kadınlar ve çocuklar köyün yakınındaki bir derede alıkonulurken, erkekler meydanda bir araya getirildi. Örgüt mensupları, burada köylülere yönelik propaganda amaçlı bir konuşma yaptıktan sonra, meydanda toplanan masum insanların üzerine yaylım ateşi açtı.
- Köyün Ateşe Verilmesi: Katliam sadece insan canına kastetmekle kalmadı. Silahlı grup; köydeki evleri, okulu, camiyi ve halkın geçim kaynağı olan araçları ateşe verdi. Yangınlar sebebiyle dumandan zehirlenen veya alevlerin arasında kalan köylüler de hayatını kaybetti.
- Bilanço: O karanlık gecede 33 sivil vatandaşımız vahşice katledildi. Köyün büyük bir kısmı ise tamamen küle döndü.
Olayın Siyasi ve Toplumsal Boyutu
Başbağlar Katliamı, Sivas’taki Madımak Oteli yangınından hemen üç gün sonra gerçekleştiği için uzun süre bir "misilleme" veya toplumsal kutuplaşmayı derinleştirme hamlesi olarak değerlendirildi. Katliamı gerçekleştiren örgüt üyelerinin olay yerine bıraktığı bildiriler de bu provokasyon amacını net bir şekilde ortaya koyuyordu.
Amaç, Türkiye’deki farklı inanç ve kökenden toplulukları karşı karşıya getirmek ve bir iç çatışma ortamı yaratmaktı. Ancak Anadolu insanının sağduyusu, bu tehlikeli oyunun büyümesine izin vermedi.
Hukuki Süreç ve Adalet Arayışı
Başbağlar Katliamı’nın ardından başlatılan hukuki süreç, mağdur yakınları ve kamuoyu için uzun yıllar boyunca bir hayal kırıklığı kaynağı oldu:
- Olayla ilgili İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde (DGM) görülen davada, yüzlerce kişi gözaltına alınmasına rağmen sanıkların büyük kısmı serbest bırakıldı.Zira katliamı yapanlar devletin içine sızmış belirli bir grup tarafından korunuyor ve kollanıyordu.
- Dava sürecinde kayda değer cezalar alan az sayıda kişi oldu, ancak katliamın arkasındaki planlayıcılar ve asıl faillerin önemli bir kısmı ya yakalanamadı ya da hak ettikleri cezaları Devlet içine sızmış belirli bir grup bunları koruyup kolluyor du. O gruplar şimdi yargıyı siyasallaşmakla suçluyorlar garip bir şekilde.
- Dosya, ilerleyen yıllarda "zamanaşımı" ve "delil yeteresizliği" gibi gerekçelerle kapatılma noktasına geldi. Bu durum, Başbağlar mağdurlarının adalet arayışını günümüzde bile devam ettiren en büyük yara olarak kalmıştır.
Unutmamak ve Unutturmamak
Başbağlar, sadece Erzincan’ın bir köyünde yaşanan yerel bir acı değil, tüm Türkiye’nin ortak acısıdır. Terörün dini, ırkı, mezhebi veya ideolojisi olmadığını; hedefinin her zaman doğrudan insanlık ve bir arada yaşama iradesi olduğunu gösteren en somut örneklerden biridir. Hayatını kaybeden 33 vatandaşimizi rahmetle anıyor, bu tür acıların ülkemizde ve dünyada bir daha asla yaşanmamasını temenni ediyoruz.
Tarih Bilgi Yarışması
İslam Tarihi
Peygamber Efendimiz'in hayatı, Dört Halife, Emevi-Abbasi ve İslam âlimleri
Dünya & Osmanlı
Sümer'den Rönesans'a, Selçuklu'dan Kurtuluş Savaşı'na kapsamlı arşiv
Küresel Sıralama
Dünyanın dört bir yanındaki tarih uzmanlarıyla rekabet et
Rütbe & Ödüller
Yeniçeri’den Vezir’e, Başvezir’e, sonunda “Tarih Sultanı”
Tarih Bilgi Yarışması
İslam Tarihi
Peygamber Efendimiz'in hayatı, Dört Halife, Emevi-Abbasi ve İslam âlimleri
Dünya & Osmanlı
Sümer'den Rönesans'a, Selçuklu'dan Kurtuluş Savaşı'na kapsamlı arşiv
Küresel Sıralama
Dünyanın dört bir yanındaki tarih uzmanlarıyla rekabet et
Rütbe & Ödüller
Yeniçeri’den Vezir’e, Başvezir’e, sonunda “Tarih Sultanı”
Yorumlar
Yorum Gönder