Kayıtlar

TYY Maarif Modeli 10.Sınıf Tarih Osmanlı Devletinde Hukuk,Toprak Yönetimi ve Ordu

Resim
Osmanlı Hukuk,Toprak ve Ordu Sistemi  Giriş Osmanlı hukuku, "İkili Yapı - Tek Otorite" prensibine dayanır. 1. Temel Kaynaklar (Mevzuat) Şer’i Hukuk: İslam inancına dayalı hukuktur. Aile, miras ve ibadet gibi konuları kapsar. En yüksek otorite Şeyhülislam 'dır. Örfi Hukuk: Padişahın yasama yetkisine dayanan, töre ve ihtiyaçlardan doğan hukuktur. Şer'i hukuka aykırı olamaz. Kanunnameler bu alandadır. 2. Uygulayıcılar (Yargı Mekanizması) Kadı: Adalet sisteminin temelidir. Mahkemede hüküm verir, aynı zamanda alt idari bölgenin(kazanın) idari sorumlusudur. Kazasker: Askeri sınıfın davalarına bakar ve kadıların atamasını yapar. (Merkez teşkilatı). 3. Denetim ve Karar Mekanizmaları Divan-ı Hümayun: En yüksek yargı organıdır (Günümüzün Anayasa Mahkemesi/Yargıtay'ı gibi). Fetva: Bir meselenin şer'i hukuka uygun olup olmadığına dair Şeyhülislam'dan alınan görüştür. 🔗 SİSTEMLERİN BÜTÜNSEL BAĞLANTISI  Hukuk - Ordu Bağlantısı: Ordu mensuplarının (askeri sınıf...

Asya'nın Müthiş Kargo Ağı: Moğol Yam Sistemi

Resim
Moğol Kargo Sistemi: Yam Asya'nın Müthiş Kargo Ağı: Moğol Yam Sistemi Günümüzde bir paketimiz geciktiğinde veya internetimiz yavaşladığında sinirleniyoruz. Ancak 13. yüzyılda, bir mesajın dünyanın bir ucundan diğerine gitmesi aylar, hatta yıllar sürüyordu. Ta ki Moğollar gelip dünyayı "hız" ile tanıştırana kadar. 📍 Nedir Bu Yam Sistemi? Cengiz Han tarafından kurulan Yam (Örtöö), tarihin ilk gerçek küresel iletişim ağıdır. Bu sistem, imparatorluğun her köşesine yayılmış, birbirine yaklaşık 40-50 kilometre mesafede bulunan binlerce istasyondan oluşuyordu. ⚡ Nasıl Çalışıyordu? Sistem, basit ama kusursuz bir mantığa dayanıyordu: Tazelenme. Hızlı Değişim: Bir haberci, atını son hızla sürerek bir sonraki istasyona ulaşırdı. Orada hiç vakit kaybetmeden dinlenmiş, enerjik bir ata biner ve yoluna devam ederdi. Kesintisiz Yolculuk: Haberciler bazen atın üzerinde uyuyabilecek kadar antrenmanlıydı. Kar, yağmur veya savaş; hiçbir şey Yam habercisini durduramazdı. Paiza (Diplomatik Do...

On Binlerin Rotası Nedir? Anabasis, Kunaksa ve Karadeniz’e Dönüş

Resim
On Binlerin Rotası Nedir? Anabasis, Kunaksa ve Karadeniz’e Dönüş Onbinlerin Rotası Haritası On Binlerin Rotası Nedir? Anabasis, Kunaksa ve Karadeniz’e Dönüş MÖ 401 yılında yaşanan ve Ksenophon’un Anabasis adlı eserinde ayrıntılı biçimde anlattığı On Binlerin Rotası , Antik Çağ tarihinin en önemli askerî geri çekilme hareketlerinden biridir. Pers İmparatorluğunda taht iktidar mücadelesinde giren muhalif Pers prensi Genç Kyros'un  dış güçler olan Rumlardan paralı onbinlerce asker toplayıp kardeş İmparator Artahşasta'yı yenmek için yaptığı  Kunaksa Savaşı ’nda her hain gibi yenildi ve  öldü. Rum askerlerin Pers askerler karşısında aldığı bu ağır yenilginin ardından Rum paralı askerlerden oluşan On Binler, Batı Anadolu’dan başlayarak Mezopotamya üzerinden Doğu Anadolu dağlarını aşmış ve Karadeniz kıyılarına ulaşmıştır. Bu sefer, yalnızca bir kaçış değil; liderlik, disiplin, coğrafya bilgisi ve askerî stratejinin birleştiği tarihsel bir başarı örneğidir. Zira or...

Fransız Mandası'ndan Bağımsızlığa: Suriye’nin Parçalanma ve Direniş Tarihi

Resim
  Fransız Mandası'ndan Bağımsızlığa: Suriye’nin Parçalanma ve Direniş Tarihi Suriye denilince akla bugün gelen sorunlu yapısının temel taşları aslında bir asır önce, haritaların cetvelle çizildiği o karanlık odalarda başladı. Fransız Mandası dönemi, Suriye’nin hem sınırlarını hem de bugün hala mücadele ettiği  toplumsal fay hatlarını belirledi. İşte Osmanlı’nın gidişinden Fransızların çekilişine kadar Suriye’nin kısa ama yoğun tarihi. 1. Kısa Süren Bir Rüya: Faysal’ın Krallığı İttihatçıların Osmanlı Devleti'nin içine sokarak devleti sürüklediği I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı orduları çekildiğinde, Emperyalist Avrupa Güçleriyle Osmanlı Devleti'ne karşı anlaşmış olan Şerif Hüseyin’in oğlu I. Faysal liderliğinde Şam’da bağımsız bir Suriye Krallığı kuruldu. Ancak Aşırı Arap Milliyetçiliğinin gördüğü bu "Ayrı Devlet rüyası" çok kısa sürdü. 1920’de San Remo Konferansı ile Suriye, kağıt üzerinde Fransa’ya teslim edildi. Fransız ordusu, Meyselun Savaşı ile Şam’a girerek ...

Nehirde Pusu: Rạch Gầm-Xoài Mút Muharebesi (1785)

Resim
  Vietnam Nehirde Pusu  Nehirde Pusu: Rạch Gầm-Xoài Mút Muharebesi (1785) Vietnam'ın 18. yüzyıldaki karışıklık ve kargaşa döneminde, Tây Sơn kardeşlerin lideri Nguyen Hue, askeri tarihin en zekice nehir pusularından birine imza attı. Bu savaş, Vietnam'ın güneyini işgal etmeye gelen Siyam (Tayland) ordusunun neredeyse tamamen yok edilmesiyle sonuçlanmıştır. 1. Arka Plan: Bir İç Savaş ve Dış Müdahale Vietnam o dönemde iç karışıklıklar içindeydi. Tahtından edilen Nguyễn Ánh, Siyam Kralı I. Rama’dan yardım istedi. Siyam Kralı, bu fırsatı fırsat bilip 20.000 kişilik bir ordu ve 300 civarı savaş gemisiyle Mekong Deltası'na girdi. Karşılarında ise köylü isyanından doğan Nguyen Anh'ı deviren Tây Sơn ordusu vardı. 2. Nguyen Hue’nin Ölümcül Tuzağı Dersimiz Tarih Uygulaması Burda İndir Tây Sơn lideri Nguyen Hue, sayıca üstün Siyam donanmasını doğrudan karşılamak yerine onları kendi seçtiği bir alana çekmeye karar verdi. Zaten savaşlar istediği alanda savaşanların galip geldiği bir...

Kuzey'in Kader Çizgisi: Gettysburg’un Üç Günü ve Görünmez Kahramanlar

Resim
  Gettysburg Savaşı Kuzey'in Kader Çizgisi: Gettysburg’un Üç Günü ve Görünmez Kahramanlar Gettysburg, sadece iki ordunun değil, iki farklı dünya görüşünün devasa bir satranç tahtasında çarpışmasıydı. Ancak bu tahtada, en ön saflarda çarpışan piyonların ve geri planda lojistiği sırtlayanların hikayesi, generallerin parıltılı apoletlerinin gölgesinde kalmıştır. 1. Gün: Rastlantının Stratejiye Dönüşümü Her şey, Güney birliklerinin kasabadaki "ayakkabı stoklarını" ele geçirme arzusuyla başladı. Bu basit lojistik ihtiyaç, dünya tarihinin en büyük meydan savaşlarından birini tetikledi. Kuzey süvarisi John Buford, Gettysburg’u çevreleyen tepelerin (Cemetery Hill ve Culp's Hill) "yüksek zemin" avantajını fark ederek, Birlik ordusunun kaderini belirleyen o ilk mevziyi tuttu. 2. Gün: Süngülerin ve İradenin Savaşı Dersimiz Tarih Uygulaması Burda İndir Savaşın ikinci günü, Güney'in "kanatlardan kuşatma" hamlesine sahne oldu. Little Round Top tepesinde mer...

Arkebüz Nedir?

Resim
  Arkebüz (Harquebus) , 15. yüzyıldan 17. yüzyılın ortalarına kadar kullanılan, modern tüfeklerin atası sayılan, ağızdan dolmalı bir ateşli silahtır. Wofla Muharebesi gibi 16. yüzyıl savaşlarında "oyun değiştirici" bir teknoloji olarak öne çıkmıştır. İşte arkebüzün temel özellikleri ve önemi: 1. Teknik Yapısı Ateşleme Mekanizması: En ayırt edici özelliği "fitilli kilit" (matchlock) sistemidir. Tetik çekildiğinde, yanan bir fitil barut tavasına değer ve patlamayı gerçekleştirir. Menzil ve Hassasiyet: Modern tüfeklere göre menzili oldukça kısadır (etkili menzil yaklaşık 50-100 metredir). Hedefi vurmak zordur; bu yüzden askerler genellikle yoğun gruplar halinde ("voley" atışı) ateş ederlerdi. Ağırlık: Dönemin ağır "misket tüfeklerine" (musket) göre daha hafif ve taşınabilirdir. Bir asker tarafından omuzda veya bir destek çubuğu yardımıyla kullanılabilir. Dersimiz Tarih Uygulaması Burda İndir 2. Tarihsel ve Askeri Önemi Zırh Delme Gücü: Arkebüzün...

Doğu Afrika’da Güçler Savaşı: Aşıncı Gölü Savaşı (Wofla Muharebesi )1542

Resim
  Doğu Afrika’da Güçler Savaşı: Aşıncı Gölü Savaşı (Wofla Muharebesi )1542 yüzyıl, dünya tarihinin en keskin kırılma noktalarından biri olarak kabul edilir. Bu dönemde sömürgeci güçler ile bölgesel imparatorluklar arasındaki nüfuz mücadelesi, sadece Avrupa ve Asya’da değil, Afrika Boynuzu’nda da yankı bulmuştur. Bu mücadelenin en dramatik sahnelerinden biri, 28 Ağustos 1542’de gerçekleşen Wofla Muharebesi ’dir. Tarihsel Perspektif: Adal-Etiyopya Çatışması ve Küresel İttifaklar  Portekizde Vasco de Gama'nın oğlu Cristóvão da Gama, Medine ve Mekke'ye saldırıp Peygamber Efendimizin naaşını Avrupa'ya  kaçırmak  planı yapmıştı. Etiyopya'nın Hristiyan İmparatoru Lebna Dengel de bölgede güçlenmek için Portekiz Krallığı’ndan askeri destek talep etti. Portekiz ateşli silah gücüne güvenerek ve Peygamber Efendimizin (Sav) naaşını Avrupa'ya kaçırıp şantaj için kullanmak gayesiyle bu talebe olumlu cevap verdi. 1541 yılında Cristóvão da Gama komutasındaki yaklaşık 400 kişilik se...

Iwo Jima Savaşı: Stratejik, Taktik ve Sembolik Bir Analiz

Resim
İwo Jima Savaşı Iwo Jima Savaşı: Stratejik, Taktik ve Sembolik Bir Analiz Iwo Jima Savaşı (19 Şubat – 26 Mart 1945), II. Dünya Savaşı’nın Pasifik Cephesi’nde gerçekleşen en kanlı ve operasyonel açıdan en tartışmalı muharebelerden biridir. Akademik bir perspektifle incelendiğinde, bu savaş sadece bir "ada atlama" operasyonu değil, Japon savunma doktrininin zirve noktası ve Amerikan amfibi harekat kapasitesinin en sert sınavıdır. 1. Stratejik Bağlam ve "Detachment" Operasyonu Amerikan Genelkurmayı için Iwo Jima'nın ele geçirilmesi, Operation Detachment kod adıyla planlanmıştı. Temel stratejik amaçlar şunlardı: B-29 Üs Güvenliği: Mariana Adaları'ndan kalkan B-29 bombardıman uçaklarının Japonya anakarasını bombalarken Iwo Jima'daki Japon radar ve avcı uçakları tarafından engellenmesini durdurmak. Acil İniş Pisti: Hasar alan B-29'lar için bir sığınak oluşturmak. İstila Hazırlığı: Japonya anakarasına yapılacak nihai saldırı (Operation Downfall) için bi...

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yüzyıl Hesaplamaları

Hz. Peygamberin Temsil Görevi

OSMANLI’DA SÖZLÜ VE YAZILI KÜLTÜR

Dersimiz Tarih Uygulaması

Dersimiz Tarih Uygulaması
Yükle