Tarih Dersleri ve Dünya Tarihi: Geçmişin Dijital Hafızası

DANDANAKAN SAVA ŞI Selçuklu Devleti’nin kurulmasını sağlayan Çağrı ve Tuğrul beylerin Gaznelilere karşı Dandanakan’da 23 Mayıs 1040'da kazandıkları savaş. Devrin iki Türk gücünün savaştığı bir muharebe. Selçuklu liderleri Dâvûd Çağrı ve Tuğrul beyler, Oğuz boylarını yerleştirecek bir yurt bulup, devlet kurmak için geçici olarak kaldıkları Horasan’da, o bölgelere hâkim olan Gaznelilerle mücâdele hâlinde idiler. Yirmi seneden fazla devam eden bu mücâdelelerin çoğunu Selçuklu beyleri kazanmış, birer ikişer Gazne şehirlerini ele geçirmişlerdi. Gaznelilerin onlara baskı yapması, Selçukluları daha çok mücâdeleye sevkediyordu. Gazne sultânı Mes’ûd, büyük bir ordu kurarak Selçuklu topraklarının bir ucundan girip öbür tarafından çıkmak üzere harekete geçti. Sultan Mes’ûd’un ordusunu 70.000 süvari, 30.000 piyade ve 60 muharebe fili teşkil ediyordu. 1038 (H. 430) senesi sonlarına doğru Gazne’den yola çıkan Sultan Mes’ûd, Belh şehri istikâmetinde ordusunu harekete geçirdi.

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ (1040-1157) Bağımsız olduğu yer:  Horasan. Kurucusu: Selçuk Bey. Bağımsızlığı Sağlayan : Tuğrul Bey . * Selçuklular, Oğuzların Üçok kolunun Kınık boyundandır.  * Büyük Selçuklu Devleti’ne, bu boydan olan Selçuk Bey adını verdi.  * Selçuk Bey, Oğuzlar Devleti’nde subaşı iken, Oğuz Devleti’nin hükümdarı ile arasında çıkan anlaşmazlık yüzünden kendisine bağlı ordularla güneye inerek Seyhun ırmağı yakınlarındaki Cent şehrine yerleşti (930-935). Hükümdarları:  Selçuk Bey Arslan Yabgu Tuğrul ve Çağrı Beyler Alp Arslan  Melikşah Sultan Sencer   Selçuk Bey: * Cent şehrinde İslamiyet’i kabul etti.  * Bir çok Türk boyunu yönetimi altına aldı.  * Samanoğulları ile Karahanlılar arasındaki savaşta, daha güçsüz olan Samanoğullarına yardım etti. Karşılığında toprak aldı.  Arslan Yabgu:  * Selçuk Bey’in ölümünden sonra yerine oğlu Arslan Yabgu geçti.  * Selçukluların güçl...

Gazneliler Gaznelilerin Yayıldığı Yerler:   Afganistan, Hindistan ve İran. Gaznelilerin Kurucusu:  Alp Tigin’dir. Gaznelilerin Başkenti:  Gazne Gaznelilerin Hükümdarları:  Alp Tigin, Sultan Mahmut (Gazneli Mahmut), Sultan Mesut Gaznelilerin Özellikler i: * Devletin en parlak dönemini yaşatan Gazneli Mahmut döneminde devlet en geniş sınırlara ulaştı ve imparatorluk haline geldi. * Gazneli Mahmut Hindistan’a 17 sefer yaptı. Bu seferler sonucunda İslamiyet Hindistan’a yayıldı. * Büveyhoğullarından Irak’ın kuzey taraflarını aldı. Böylece Ganj ırmağından Irak’a kadar ulaşan büyük bir devlet kurmuş oldu. * Abbasi halifeliğini Şii Büveyh oğullarının baskısından kurtardı. Halife, Gazneli Mahmut’a “Sultan” unvanını verdi. Gazneli Mahmut’un Abbasi halifelerinin yanında yer alması Türk-İslam tarihinin akışını nasıl etkilemiş olabilir? İslam dünyasının liderliği ve koruyuculuğu Türklere geçmiştir. * Selçuklularla savaştı ve onları yenilgiye uğrattı. Gazneli...