1960 Sonrası Türkiye: Siyasi, Ekonomik ve Sosyokültürel Gelişmeler | Dersimiz Tarih

 

1960 Sonrası Türkiye 

türkiyetarihi, #1960sonrası, #siyasiolaylar, #ekonomiktarih, #toplumsaldeğişim, #24ocakkararları, #kentleşme, #göç, #1961anayasası, #dersimiztarih, #kültüreltarih

1960 Sonrası Türkiye'nin Sosyal ve Siyasi Gelişimi

Bu çalışma kağıdı, 1960’lı yıllardan itibaren Türkiye’nin yaşadığı siyasi, ekonomik ve sosyokültürel dönüşümleri temel başlıklar altında özetlemektedir.

1. Siyasi Gelişmeler ve Demokratik Süreç

1960 sonrası Türk siyaseti, hazırlanan yeni anayasalar ve askeri müdahalelerle yeni bir çehre kazanmıştır:

• 1961 Anayasası: Kişi hak ve hürriyetlerini ön plana çıkaran, kuvvetler ayrılığını güçlendiren özgürlükçü bir dönem başlatmıştır.
• Askeri Müdahaleler: 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 Darbesi, demokratik sürece ara verilmesine ve siyasi yapının yeniden dizayn edilmesine neden olmuştur.
• Özal ve Liberal Dönem: 1983 sonrası Turgut Özal ile birlikte devlet odaklı yönetimden sivil ve serbestiyetçi bir yapıya geçiş hızlanmıştır.

2. Ekonomik Dönüşüm: İhracat Odaklı Büyüme

Türkiye ekonomisi bu dönemde kabuk değiştirmiş, yerli üretimden dünya pazarına entegre olmaya geçmiştir:

• Planlı Kalkınma: Devlet Planlama Teşkilatı'nın kurulmasıyla ekonomik adımlar bilimsel verilere göre atılmaya başlanmıştır.
• 24 Ocak Kararları (1980): Serbest piyasa ekonomisine geçişin en kritik adımıdır. Türk lirası devalüe edilmiş ve ihracat teşvik edilmiştir.
• Altyapı Atılımları: Boğaz köprüleri, otoyollar ve enerji projeleriyle Türkiye modern bir sanayi ülkesi olma yolunda ilerlemiştir.

3. Sosyokültürel Değişim ve Kentleşme

Nüfus hareketleri ve teknoloji, Türk toplumunun yaşam biçimini derinden etkilemiştir:

• Göç ve Şehirleşme: Tarımda makineleşme ile başlayan köyden kente göç, büyük şehirlerde yeni bir alt kültürün ve yerleşim tarzının oluşmasına yol açmıştır.
• Medya Devrimi: Televizyonun yaygınlaşması ve 90'lardaki özel radyo-TV kanalları, toplumsal bilgi akışını ve kültürel etkileşimi hızlandırmıştır.
• Diaspora ve Avrupa: İşçi göçüyle Avrupa'ya giden vatandaşlar, Türkiye'nin dış dünyayla olan kültürel ve ekonomik bağlarını güçlendirmiştir.

Önemli Kavramlar Tablosu

Kavram	Tanımı ve Önemi
DPT	Ekonomiyi beş yıllık planlarla yöneten Devlet Planlama Teşkilatı.
Gecekondu	Hızlı kentleşmenin getirdiği plansız yerleşim alanlarını ifade eder.
Liberalleşme	Ekonomide devlet etkisinin azalması ve özel sektörün ön plana çıkması.

English Summary

Post-1960 Turkey witnessed significant transformations across political and economic spheres. While military interventions shaped the political landscape, the 1980 reforms shifted the economy toward a liberal, export-oriented model. Socially, urbanization and the rise of mass media redefined the cultural fabric of the nation.

© 2026 Dersimiz Tarih - Tüm Hakları Saklıdır.

Anadolu'ya Yapılan Göçler ve Sonuçları

XIX.Yüzyıldan itibaren Balkanlar'dan yapılan Türk göçlerinin sebepleri:
1.Kaybedilen yerlerde kurulan yeni idarelerin ve bölge halkının  zulümleri
2.Malların gasp edilmesi
Göçlerin tarihi panoraması:
A. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması 
    Halkı Müslüman Türk olan Kırım, önce Osmanlı'dan ayrılıp bağımsız olmuş Rusya'nın desteğiyle. Bu bağımsızlığın peşinden de  Rus işgaline uğramıştır. Rus işgaline uğrayınca Ruslar, oralardaki Müslüman Türkleri yerlerinden yurtlarından zorla çıkartılarak ya Sibirya'ya ya da Osmanlı'ya göç etmeye zorlanmıştır. Onların yerine de Slavlar yerleştirilerek bölge Ruslaştırılmıştır. Bu yöntemi Kafkasya'da da aynen uygulamışlardır.