Haçlı Seferleri, Babaîler İsyanı ve Köse Dağ Savaşı

Haçlı Seferleri ve Moğol Tehdidi Dönemi Konu Özeti

1. Haçlı Seferleri'nin Sebepleri ve I. Haçlı Seferi (1095-1096)

Seferlerin Sebepleri: Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'da güçlenen Türkler karşısında Bizans İmparatoru Aleksi Komnen'in papadan yardım istemesi; Papa II. Urbanus’un Doğu’nun zenginliklerini, ticaret yollarını ele geçirme, Ortodoksları kontrol altına alma ve Avrupa’yı krizden çıkarma amaçları. 1094'teki kuraklık ve kıtlık da halkı Doğu'ya yönlendirmiştir.
Halk Haçlı Seferi: Keşif Pierre L’Ermite öncülüğünde toplanan düzensiz kalabalık, İznik yönünde ilerlerken Sultan I. Kılıçarslan’ın kardeşi Kulan Arslan Bey tarafından Drakon Çayı yakınlarında dağıtılmıştır.
I. Haçlı Seferi ve Sonuçları: Asillerin ordusu İznik’i kuşatmış, I. Kılıçarslan başkenti Konya’ya taşımıştır. Dorileon (1097) Savaşı'ndan sonra Urfa, Antakya, Kudüs ve Trablus'ta Haçlı kontlukları kurulmuştur. 1101’de gelen yeni Haçlı orduları Merzifon, Konya ve Ereğli'de Türkler tarafından bozguna uğratılmıştır.

II. Haçlı Seferi (1147-1148): Urfa Kontluğu'nun Musul Atabeyi İmadeddin Zengi tarafından ortadan kaldırılması üzerine başlamıştır. Alman Kralı III. Konrad ve Fransız Kralı VII. Louis komutasındaki ordular Anadolu’dan geçerken Türkiye Selçuklu hükümdarları Sultan Mesud ve II. Kılıçarslan (Göller Bölgesi) tarafından ağır yenilgilere uğratılmış, Haçlılar Suriye'ye geçmek zorunda kalmıştır.
Selahaddin Eyyubi ve Hıttin Muharebesi (1187): Eyyubi hükümdarı Selahaddin Eyyubi, Haçlıların anlaşmayı ihlal etmesi üzerine Hıttin Muharebesi'ni kazanarak Kudüs'ü fethetmiş ve Haçlı egemenliğine son vermiştir.
III. Haçlı Seferi (1189-1192): Kudüs’ün kaybedilmesi üzerine İngiltere Kralı I. Richard, Fransa Kralı II. Philippe ve Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa öncülüğünde düzenlenmiştir. II. Kılıçarslan'ın baskınlarıyla yıpranan Alman ordusunda İmparator Friedrich'in Silifke Göksu Irmağı'nda boğulmasıyla ordu dağılmıştır. Haçlılar Akka'yı ele geçirse de Kudüs'ü geri alamamıştır.

İstanbul'un İşgali: Papa III. Innocentius’un çağrısıyla başlayan IV. Haçlı Seferi sırasında Haçlılar Kudüs yerine Konstantinopolis’e yönelmiştir. Şehri yağmalayan Haçlılar, Ayasofya’yı tahrip etmiş ve burada Latin İmparatorluğu'nu kurmuştur (1204).
Bizans'ın Bölünmesi: Kaçan Bizans yöneticileri İznik, Trabzon ve Epir'de devletler kurmuş; İznik Rum İmparatorluğu 1261’de İstanbul’u geri alarak Latin hâkimiyetine son vermiştir. Bu dönemde Türkiye Selçukluları Akdeniz ve Karadeniz kıyılarına ulaşarak ticaret yollarındaki nüfuzunu artırmıştır.

Babaîler İsyanı (1240): II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde vezir Sadeddin Köpek’in baskıları, Türkmenlerin ihmal edilmesi, ağır vergiler ve Moğol propagandaları sonucunda Baba İlyas ve Baba İshak önderliğinde çıkan isyan güçlükle bastırılmıştır. Bu durum devletin zayıfladığını göstermiştir.
Köse Dağ Savaşı (1243): Selçukluların zaafa düşmesinden cesaret alan Moğolların saldırısı sonucu Sivas'ta yapılan Köse Dağ Savaşı'nda, Moğolların sahte ricat taktiği ve Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in alanı terk etmesiyle Selçuklu ordusu bozguna uğramış ve Anadolu Moğol istilasına açık hâle gelmiştir.

Haçlı Saldırıları