1933-1938 Türkiye'ye Yapılan Yatırımlar

 1933-1938 yılları arası, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını hedefleyen I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (1934-1939) uygulandığı ve ağır sanayinin temellerinin atıldığı en kritik dönemdir. Bu süreçte Sümerbank ve Etibank gibi kurumlar aracılığıyla birçok stratejik tesis kurulmuştur.

Bu dönemde açılan veya temeli atılan başlıca fabrikalar şunlardır:

Dokuma ve Tekstil Sanayii

Bu tesisler, halkın temel giyim ihtiyacını yerli üretimle karşılamak amacıyla kurulmuştur.

 * Bakırköy Bez Fabrikası (1934): Mevcut tesis genişletilerek modernize edildi.

 * Kayseri Sümerbank Bez Fabrikası (1935): Dönemin en büyük ve modern dokuma fabrikasıdır.

 * Ereğli Bez Fabrikası (1937): Anadolu'nun iç kesimlerinde tekstil üretimini canlandırmıştır.

 * Nazilli Basma Fabrikası (1937): Atatürk’ün bizzat açılışını yaptığı, sosyal olanaklarıyla örnek bir komplekstir.

 * Bursa Merinos Fabrikası (1938): Yünlü dokuma ve kamgarn iplik üretimi için kurulmuştur.

Şeker, Gıda ve Kağıt Sanayii

 * Uşak, Alpullu (1926-33) sonrası gelişim: 1933 ve 1934 yıllarında Eskişehir ve Turhal Şeker Fabrikaları açılarak şeker üretimi stratejik seviyeye çıkarılmıştır.

 * İzmit Kağıt Fabrikası (1936): Türkiye'nin ilk yerli kağıt üretim tesisidir (SEKA’nın temeli).

 * Gemlik Suni İpek Fabrikası (1938): Tekstil sanayine ham madde sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Maden, Metalürji ve Kimya Sanayii

 * Keçiborlu Kükürt Fabrikası (1935): Tarım ve sanayi için kükürt üretimi başlatıldı.

 * Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası (1935): Cam sanayiinin ilk büyük adımıdır.

 * Zonguldak Antrasit Fabrikası (1935): Kömürün sanayide daha verimli kullanımı hedeflendi.

 * Karabük Demir Çelik Fabrikası (Temeli 1937): Türkiye'nin "fabrikalar kuran fabrikası" olarak bilinir (Üretim 1939'da başladı).

 * Divriği Demir Ocakları (1938): Ağır sanayinin ham madde ihtiyacı için işletmeye açıldı.

English Summary

Between 1933 and 1938, Turkey implemented its First Five-Year Industrial Plan, leading to the establishment of key industrial plants such as the Kayseri Textile Factory, Nazilli Calico Factory, İzmit Paper Mill, and the foundation of the Karabük Iron and Steel Works. These projects aimed to achieve economic self-sufficiency and modernize the young Republic.