Avrupalıların sömürgeci politikalarının etkileri
15.–17. yüzyıllarda Portekiz, İspanya, İngiltere, Fransa ve Hollanda gibi Avrupa devletleri, deniz yoluyla Yeni Dünya (Kuzey ve Güney Amerika), Afrika ve Asya’da koloniler kurmaya başladı. Bu koloniler, Avrupa ülkeleri için ham madde, tarım ürünü ve yeni pazar kaynağı oldu. Bunun sonucunda Avrupa ülkeleri;
ekonomik olarak zenginleşti,
askerî güçleri ve deniz gücü arttı,
dünya ticaret ağının merkezine yerleşti.
Kolonilerde ise;
yerel halklar topraklarından edildi,
zorla çalıştırıldı (şeker, pamuk, kahve tarlası, maden ocakları),
kitle halinde kölelik sistemi gelişti (özellikle Afrikalılar’ın Kuzey ve Güney Amerika’ya taşınması).
Bu süreç, “Fiyat Devrimi” gibi ekonomik değişimlere yol açtı:
Avrupa’da maden ve ürün artışı fiyatları yükseltti,
liman şehirleri ve tüccar sınıfı gözle görülür biçimde zenginleşti.
Sömürgecilik, kültürel ve kimlik açısından da büyük etkiler yarattı:
Yerli dinler ve diller bastırılarak,
Avrupa dili, dini ve yaşam tarzı “üst kimlik” olarak kabul edildi.
Sonuç olarak:
Kazanan taraf Avrupa devletleri; ekonomik, askerî ve siyasal gücün temellerini sömürgecilikle güçlendirdi.
Kaybeden taraf ise sömürgelerin halkları; nüfus kaybı, zulüm, kölelik ve kültürel erosion ile karşılaştı.
Maarif Modeli açısından bakıldığında, bu süreç öğrencilerden:
Verilen metin ve tablolardan kanıt çıkarabilmeyi,
Etkileri ekonomik, siyasî, sosyal ve kültürel alanlara ayırarak analiz edebilmeyi,
Sömürgecilik politikalarının ahlakî ve tarihsel boyutunu değerlendirebilmeyi bekler.
