1960 Sonrası Türk Dış Politikası: Gelişmeler ve Analizler | Dersimiz Tarih

 

1960 Sonrası Türk Dış Politikası 

#tarih, #türkdışpolitikası, #kıbrısmeselesi, #çağdaştarih, #eğitim, #dersimiztarih, #kıbrısbarışharekatı, #diplomasi, #yks2026, #türkyunanilişkileri, #johnsonmektubu

1960 Sonrası Türk Dış Politikası Çalışma Kağıdı

Bu çalışma kağıdı, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi dersi müfredatına uygun olarak, 1960'lı yıllardan itibaren Türkiye'nin uluslararası ilişkilerde izlediği yolu ve karşılaştığı temel krizleri özetlemektedir.

1. Çok Boyutlu Dış Politika ve Kıbrıs Meselesi

1960 öncesi dönemde büyük oranda Batı ve ABD eksenli olan Türk dış politikası, 1964 yılındaki Johnson Mektubu ile ciddi bir kırılma yaşamıştır. ABD Başkanı'nın Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesini engellemeye çalışan sert tavrı, Türkiye'nin müttefiklik ilişkilerini sorgulamasına neden olmuştur.

Önemli Kilometre Taşları:

• 1974 Kıbrıs Barış Harekatı: Garantörlük hakları kullanılarak icra edilen harekat, Türk dış politikasının en kararlı adımlarından biridir.
• 1975-1978 ABD Silah Ambargosu: Harekat sonrası uygulanan kısıtlamalar, Türkiye'nin kendi savunma sanayisini kurma zorunluluğunu doğurmuştur.

2. Ege Sorunları ve Türk-Yunan İlişkileri

Ege Denizi üzerindeki hakimiyet alanları, Türkiye ve Yunanistan arasında 1960'lardan bu yana gerginlik kaynağıdır:

• Kıta Sahanlığı: Deniz yatağı ve altındaki kaynakların paylaşımı.
• Karasuları: Yunanistan'ın karasularını 12 mile çıkarma çabası (Türkiye tarafından savaş sebebi/casus belli sayılmaktadır).
• Fır Hattı (Uçuş Bilgi Bölgesi): Ege hava sahasındaki kontrol yetkisi tartışmaları.

3. Orta Doğu, SSCB ve Yumuşama (Detant) Dönemi

Soğuk Savaş'taki yumuşama süreciyle birlikte Türkiye; SSCB, Arap ülkeleri ve Balkan komşularıyla ilişkilerini dengelemeye çalışmıştır. 1969'da İslam Konferansı Örgütü'ne (günümüzde İİT) üye olunması bu stratejinin bir parçasıdır.

Önemli Kavramlar Tablosu

Kavram	Açıklama
Casus Belli	Savaş Sebebi (Örn: Ege'de 12 mil iddiası).
ASALA	70'li ve 80'li yıllarda Türk diplomatları hedef alan terör örgütü.
Ankara Anlaşması (1963)	Türkiye ile AET (Avrupa Birliği) arasındaki ortaklık temelidir.

English Summary (Summary for Global Readers)

Since the 1960s, Turkish foreign policy has evolved into a multi-dimensional strategy due to regional crises like Cyprus and the shifting dynamics of the Cold War. The 1974 Cyprus operation and subsequent US embargo encouraged Turkey to develop a more independent defense industry and diverse diplomatic ties.

© 2026 Dersimiz Tarih - Eğitim Materyalleri

Sen Katil misin ?

SEN KATİL MİSİN?

"İstanbul Teknik Üniversitesi'nde, henüz 19 yaşında, ikinci sınıf öğrencisi olarak kafası bir karış havada gezen birisiydim. 

Bir gün, çok değerli bir ‘mukavemet’ akademisyenimizin dersindeydim. 

Değerli hocamız, öğrenciler tarafından korkulan biriydi. 

Herkes, kendisinin çok gaddar ve acımasız olduğu için şikayet ederdi. 

Düşünün ki ara sınavdaki sınıf ortalamaları 100 üzerinden 15-20 gibi seviyelerde çıkıyor. 

Osmanlı Eğitim Kurumları

Osmanlı Devleti, her devlet  gibi kendi varlığını sürdürmesi için gereken insan gücünü yetiştirmek için eğitim sistemine  büyük önem verdi. Bu konuda kendisinden önceki Türk İslam eğitim sistemini örnek aldı.
Osmanlı eğitim sisteminde temel kurum, medreselerdi. Medreselerde dinî bilimler yanında matematik ve coğrafya  gibi bilimlerin de eğitimi verilmekteydi. Burda  yetişenler ilmiye sınıfı içinde yer almaya başlayarak yükselirlerdi.
A.Medreseler
İlk Osmanlı medresesini Orhan Gazi kurmuştur. Müderrisliğine Davud-ı Kayserî  atanmıştır.Giderleri için ise vakıf kurulmuştur. 
Kuruluş sırasıyla medreseler:
1.Orhan Gazi Medresesi
2.Lala Şahin Medresesi
3.Hüdavendigâr Medresesi (I.Murad)
Bunları diğer medreseler takip etmiştir.
Medrese mezunları eğitimlerine göre müderris(öğretmen), doktor(hekim) ve benzeri meslekleri yapmaya başlarlardı.
B.Tekke ve Zaviyeler
Tarikatların mensuplarına (bağlılarına) dinî ve ilmî eğitim verdikleri ve ibadet yaptıkları yerlerdi. Tekke büyük ve tam teşkilatlı olan, zaviye ise küçük olan tarikat eğitimi ve ibadet yapma yeriydi.

Japonya'da Öğrenci Davranış Listesi

Japonya'da her eğitim-öğretim yılı başında öğrenci verilerine okul idaresinin gönderdiği 15 maddelik liste
1) Birisi konuşurken dikkatli bir şekilde dinle.
2) İnsanlara selam ver, soruları açık bir şekilde ve duyulabilir bir sesle cevapla.
3) Sandalyede uygun bir şekilde otur.
4) Başkalarına ait olan eşyaların, sana ait olmadığını anla.
5) Ayakkabılarını çıkardıktan sonra düzenli bir şekilde yerine koy.
6) Giysilerinin temiz olduğundan ve kırışık olmadığından emin ol.
7) Masanı ve çevreni düzenli tut.
8).Gece erken yatmayı, sabah ise erken kalkmayı öğren ve bu sorumluluğa alış.
9) Kahvaltıyı önemse.
10) Dişlerini her zaman fırçala.
11) Asla yalan söyleme.
12) Kimseyi dışlama ve kimseye dışlanmış hissettirme.
13) Eğer birinin bir problemi varsa ona yardımcı ol.
14) Kimse hakkında kötü şeyler söyleme.
15) İnsanlarla iyi geçinmeyi, oynamayı ve bir şeyler öğrenmeyi alışkanlık haline getir.
16) Sadece tek başına oynama. Başkalarıyla da oynayabilecek kadar sıcakkanlı ol.
17) Hem doğada zaman geçirip rahatlamak, hem de daha fazla hareket etmek için dışarıda oyna.
18) Eğer hata yaptıysan büyük bir ciddiyetle özür dile.