Tarih Dersleri ve Dünya Tarihi: Geçmişin Dijital Hafızası

İslamcılık  , devlet in  anayasal ,  ekonomik  ve  yargısal  olarak,   İslami uygulamalarla  yeniden kurulması gerektiğini öne süren siyasi  ideolojidir . İslamcılar  şeriatın  uygulanmasını,  pan-İslamcı  siyasi birliği,  İslam devletlerinin  kurulmasını veya İslam    dünyasında   İslam'la  bağdaşmadığına ve  sömürgeciliğin yeni bir biçimi  olduğunu düşündükleri  Batı cı ekonomik, askeri, siyasi, sosyal veya kültürel nitelikteki İslami   olmayan  etkilerin tamamen ortadan kaldırılmasını vurgularlar. Başlıca İslamcı düşünürler:  Esad Coşan, Said Nursi,   Yusuf Kaplan,Sezai Karakoç,Mehmet Akif Ersoy,Ömer Nasuhi Bilmen, Mehmet Zahid Kotku

         Muhafazakarlık,  toplumun tarihsel olarak sahip olduğu aile, gelenek ve din gibi değer ve kurumlarını temel alan, radikal değişimleri ifade eden  siyasi projeleri reddederek ılımlı ve tedrici değişimi savunan ve siyaseti, bu değer ve kurumları sarsmayacak bir çerçeve içinde sınırlı bir etkinlik alanı olarak gören bir düşünce stili, bir fikir geleneği ve bir siyasi ideolojidir.Ülkemizde kısaca sağcılık olarak ifade edilen düşüncedir. Ülkedeki  başlıca muhafazakar düşünürler : Nurettin Topçu,Cemil Meriç,Necip Fazıl Kısakürek,Yahya Kemal Beyatlı,Erol Güngör,

  Batıcılık  :Batı medeniyetinin devletin devamlılığı için her türlü alanda örnek alınması gerektiğine inanılmaktadır. Özellikle Avrupa devletleri ile yakın ilişkiler kurulması Batıcılık akımına göre zorunlu tutulmuştur. Batı düşünce dünyasında liberalizm, kapitalizm gibi değişik fikir akımları ortaya çıkmıştır. Bu fikir akımlarından biri de aşağıda göreceğimiz Sosyalizm akımıdır.

        Dersimiz Tarih Pro İndir Millî Eğitim Bakanlığı'nın müfredata yeni eklediği "Türk Düşünce Tarihi" dersinin taslak programı ve müfredatı aşağıdaki linkte yer almaktadır. Öğretmen arkadaşlarım bu linkten içeriğe ulaşıp faydalanabilirler. Türk Düşünce Tarihi Müfredat İndir

  OGM MATERYAL KONU SUNUSU Osmanlı'da Islahatlar ve Yenilik Arayışları XVI.yüzyılın son çeyreğinden  itibaren devletin buhran içine girdiğinin görülmesi üzerine  devlet adamlarınca nasihatname tarzında layihalar ve risaleler yazılmıştır. Bunlarda genel eğilim klasik tarz terk edildiği için bu burhanın olduğudur. A.Lütfi Paşa Eseri  : Asafname. Tavsiyeleri: Hazinede gelir-gider dengesine  önem verilmelidir.Bunun için de ücretli memur sayısı belirli sayıda olmalı. Emekliye ayrılanlara maaş bağlanmamalı, bu gider başka kaynaklarla sağlanmalıdır.

İslam devlet geleneği hâkim olmuştur. Bu dönemde, Osmanlı devletinin kuruluşunda siyasi düşünce olarak Selçuklu siyasi görüşü ve İslam Devlet geleneğinden etkilenmiştir. Devlet yönetimi için Selçuklu dönemindeki devlet şekli örnek alınarak Osmanlı devlet anlayışı üç temel esastan oluşmuştur.  Bu üç temel esas şu şekildedir;  1. Devlet-i Ebed Müddet (Devletin sonsuza kadar yaşatılması)  2. Nizam-ı Âlem (Dünya düzeninin sağlanması adalet ve barışın sağlanması)  3. Kanun-ı Kadim (Kamu hukuk kurallarının üstünlüğü, büyük kanunlar) dir. 

 a) Fatih , padişahın divana başkanlık etme uygulamasına son vererek veziriazamları etkin kıldı. Diğer taraftan onların kararlarını padişaha sunmaları esasını getirerek padişah otoritesinin üstünlüğünü yine devam ettirdi. Hem de divan daha işlevsel hale gelmiş oldu. b)Müsadere uygulamasını üst düzey devlet memurlarının hepsine ölümleri halinde de uygulamak üzere genişletti. Böylece onların hem dürüst davranmalarını sağladı, hem de merkezi otorite karşısında başka güç odakları oluşmasının önüne geçmiş oldu. c)Haremden evlenme geleneğini başlattı. Böylece nüfuzlu ailelerin Osmanlı içerisinde etkin olmasının önüne geçerek bu açıdan da merkezi otoriteyi güçlendirmiş oldu. Yeni Uygulamayı Burdan İndir

  Kadızâde-i Rûmî  (yak. 1364,  Bursa ,  Osmanlı Devleti  – 1436,  Semerkant ,  Timur İmparatorluğu ) asıl adı  Selahaddin Musa , Orta Çağ'ın ünlü  Türk   matematik  ve  astronomi  bilgini. Osmanlı Devleti 'nde yetişmiş bir bilim insanı olan Kadızade, eğitimini tamamlamak için gittiği  Timur İmparatorluğu 'nda  Uluğ Bey 'e hocalık ve yol göstericilik yapmış; Uluğ Bey'in Astronomi Cetvellerinin hazırlanmasında büyük hizmeti geçmiştir. Uluğ Bey Medresesi'nde  Ali Kuşçu  ve  Fethullah Şirvani 'yi yetiştirmiştir. Torunu  Mirim Çelebi  15. yüzyılın önemli matematikçileri arasındadır. Hayatı Bursa'da ulema sınıfından bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babası, Bursa Kadısı Mehmed Efendi'dir. Dedesi Mahmut Çelebi de uzun süre Bursa kadılığı yapmış ve bu nedenle " Koca Kadı " olarak tanınmaktaydı. Babasının ölümü üzerine dedesi Kadı Mahmud Çelebi tarafından yetiştirildi. Medrese öğrenimine Bur...

  ALİ KUŞÇU (1403-1474) Ali Kuşçu, küçük yaşlarda matematik ve astronomi bilimleri ile ilgilenmeye başlamıştır ve böylece o dönemin en iyi eğitimcilerden bu alanlarda eğitimler almıştır. Uluğ Bey’in yardımcılığını yapan Ali Kuşçu aynı zamanda rasathane müdürlüğü görevlerinde de yer almıştır. Fatih’in daveti üzerine İstanbul’a geldi.Türkiye'deki   ilk  gerçek astronomdur. Pek çok eser vermiştir. Ali Kuşçunun Astronomi Türündeki  Eserleri Şerh-i Zîc-i Uluğ Bey Risâle fî Halli Eşkâli Mu‘addili’l-Kamer li’l-Mesîr (Fâide fî Eşkâli ‘Utârid) Risâle fî Asli’l-HâricYumkin fî’s-Sufliyyeyn Şerh ‘ale’t-Tuhfeti’ş-Şâhiyye fî’l-Hey’e Risâle der ‘İlm-i Hey’e El-Fethiyye fî ‘İlmi’l-Hey’e Risâle fî Halli Eşkâli’l-Kamer Ali Kuşçunun Matematik Eserleri: er-Risâletu’l-Muhammediyye fî’l-Hisâb Risâle der ‘İlm-i Hisâb Kelâm ve Usûl-i Fıkıh Eserleri: eş-Şerhu’l-Cedîd ‘ale’t-Tecrîd Hâşiye ‘ale’t-Telvîh Mekanik Aletleri Hakkındaki Eseri: et-Tezkire fî Âlâti’r-Ruhâniyye Ali Kuşçunun Dil ve...

Kut Anlayışı: Yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanma. Bahsedilen bu kut anlayışı: 1.Belli ailelerden olma şartı ( Hunlarda Tu-ku,Kök Türklerde Âşina,Uygurlarda Yağlakar) 2.Hükümdar adayları mücadelesi sonucunda kazananın kut sahibi sayılması  Anlayışlarına dayanır.

1.Batıcılık :  Batıya benzeme ve batı gibi olma yoluyla dağılmanın önlenebileceğini savunan fikir akımıdır. Batıcılık fikri Lale Devrinde başlayarak Osmanlıların son dönemine kadar etkili olmuştur.Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, I.Meşrutiyet,2.Meşrutiyet gibi uygulamalarla etkisini göstermiştir. Hatta Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasında da Türkçülük ile birlikte en etkili olan fikir akımıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini oluşturan inkılâplarda ve Atatürk ilkelerinden inkılâpçılık ilkesinde bu fikir akımının etkisi görülebilir. Temsilcileri :Abdullah Cevdet,Tevfik Fikret,Celal Nuri 2.Osmanlıcılık :   Osmanlı ülkesinde yaşayan bütün  halkın dil, din, ırk farkı gözetilmeksizin eşit olması yoluyla dağılmanın önleneceğini savunan bir fikir akımıdır. Tanzimat ve Islahat Fermanı bu akımın bir sonucudur diyebiliriz. Çünkü bu fermanlarda azınlıklara ilk kez geniş haklar verilmiştir.  Temsilcileri: Namık Kemal, Ziya Paşa,Şinasi,Genç Osmanlılar ve diğerleri.