Tarih Dersleri ve Dünya Tarihi: Geçmişin Dijital Hafızası

İlk defa 1352 yılında Cenevizlilere verilen Kapitülasyonlar, yabancı ülke tüccarına Osmanlı topraklarında ticaret yapma hakkı veriyordu. Ancak Osmanlı Devleti ticaret imtiyazlarını siyasi ve diplomatik menfaatleri çerçevesinde kullanarak ittifak yapacağı devletlere vermişti. İlk Fransız Kapitülasyonu, Kıbrıs seferi öncesinde 1569 yılında verildi. Katolik dünyasına ve Papa ambargosuna karşı ittifak sağlamak için Protestan olan İngiltere’ye 1580′de, Hollanda’ya   1612′de Kapitülasyonlar verildi. 

Balkan Savaşlarının Nedenleri: 1.Rusya’nın Balkan Devletlerini Osmanlı Devletine karşı kışkırtması. 2.Osmanlı Devletinin Trablusgarp Savaşı ile uğraşması. 3.Milliyetçilik fikirleri. I.BALKAN SAVAŞI Sonuçları : 1. Avrupalı Devletlerin arabuluculuğuyla Londra Anlaşması İmzalandı.(1912)Bu anlaşmaya göre; A.Osmanlı Devleti Midye-Enez çizgisinin batısında kalan tüm topraklarını kaybetti. B.Edirne ve Kırklareli elimizden çıktı. C.Arnavutluk bağımsız oldu D.Ege adaları elimizden çıktı. 2. Bulgaristan Ege Denizine kıyısı olacak şekilde geniş topraklara sahip olmuş oldu. 3.Balkan Devletleri kendi aralarında anlaşamadıkları için II.Balkan Savaşına yol açtı. II. BALKAN SAVAŞI: Birinci Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı Devletinin kaybettiği toprakları Balkan Devletleri kendi aralarında paylaşamadı. En büyük payı Bulgaristan’ın aldığını iddia eden diğer Balkan Devletleri Bulgaristan’a savaş açtılar.Bu savaşa Romanya da katıldı.Yunanistan, Romanya,Sırbistan,Karadağ Bulgar...

II.Meşrutiyet ( 23 Temmuz 1908) II. Meşrutiyet’in Nedenleri İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin gizli çalışmaları. 1908 Reval Görüşmesi sırasında İngiltere, Fransa ve Rusya’nın, Osmanlı Devleti’nin durumu, Boğazlar ve balkanların geleceğiyle ilgili kararlar alarak Makedonya’nın özerkliğine karar vermeleri. İttihatçıların ayaklanmaları üzerine II. Abdülhamit’in bu isyanların yayılmasını önlemek için II. Meşrutiyet’i ilan etmesi (23 Temmuz 1908). İttihat ve Terakki’nin Amacı Anayasanın yürürlüğe konulmasını ve Osmanlı Mebuslar Meclisinin açılmasını sağlamaktı. Böylece mecliste azınlıklarında temsilcisi bulunacak ve azınlıklar kendi haklarını kendileri koruyabilecekti. Bunun sonucunda Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışması önlenmiş olacaktı. II. Meşrutiyet’in Sonuçları İttihatçıların Meşrutiyetin ilanıyla uğraştığı sırada; 1. Bulgaristan bağımsızlığını ilan edip, Doğu Rumeli’yi,      – Avusturya Bosna – Hersek’i,      – Yunanistan Gir...

TUNUS'UN FRANSIZLARCA İŞGALİ 1830’da Cezayir’i Fransa almıştı.Fransa 1878’de Berlin Konferansı’nda Cezayir’in güvenliği için Tunus’u alması gerektiğini söyledi.Avrupalı devletler bunu uygun gördüler.Ayrıca İtalya’nın da burada gözü vardı.1881’de buradaki bazı sınır hareketleri bahane edilerek Fransa burayı işgal etti. Osmanlı Berlin Antlaşması’nın ihlal edildiğini öne sürerek bu duruma itiraz etti.Fakat Fransa diğer devletlerin desteğini önceden aldığı için sonuç çıkmadı.  MISIR'IN İNGİLİZLERCE İŞGALİ 1869’da Süveyş Kanalı açılınca Mısır’ın önemi daha da arttı.Çünkü Hint yolu kısalmıştı.Bu da İngilizlerin Mısır’a daha çok önem vermelerini sağladı.Zaman içinde Mısır İngiliz ve Fransızlara borçlandı. Bu iki devlet borçlarını alamayınca Mısır maliyesine el koydular.Bu da Mısır’da isyana sebep oldu.İngilizler ise bu isyanı bahane ederek Mısır’ı işgal etti. Osmanlı bu duruma itiraz etti fakat yapacak başka bir şeyleri olmadığından İngilizlerle anlaşmak zorunda kaldı. Sonuçta ...

Savaşın Nedenleri: Rusya’nın Akdeniz’e inme emelleri. Rusya’nın, Eflak ve Boğdan’ı işgal edip, Sinop’ta Osmanlı donanmasını yakması. 1853 yılında İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti ile ittifak yaparak Rusya’ya savaş ilan etmesi Paris Antlaşması (1856) Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılacak, Avrupa Devletler Hukukundan yararlanacaktır. Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü Avrupa devletleri tarafından korunacaktır. Karadeniz, tarafsız hale getirilecek, savaş gemisi bulunmayacak, yalnızca ticaret gemileri geçecektir. Rusya ve Osmanlı Devleti, Karadeniz’de savaş gemisi bulundurmayacaktır. Eflak ve Boğdan’a özerklik verilecek, Avrupa devletleri’nin garantisinde olacaktır. Tuna ırmağında ticaret gemileri serbestçe dolaşacak ve Avrupa Devletleri tarafından denetlenecektir. Boğazlar, 1841 Londra Senedi’ne göre düzenlenecektir. Antlaşmanın Önemi: Osmanlıların XIX. yüzyılda kazanan devlet olarak imzaladıkları tek antlaşmadır. Osmanlı Devleti’nin kendi toprak bütün...

Anahtar Kelimeler:Mısır,Yunan İsyanı,Girit,Adana,Suriye,Kütahya Antlaşması,Hünkar İskelesi Antlaşması,Nizip Antlaşması,Londra Antlaşması Kavalalı Mehmet Ali Paşa; 1804 yılında Mısır valiliğine getirildi. Mısır’da birçok ıslahatlar yaptı. 1821’de Mora’da ortaya çıkan Rum isyanını bastırdı. Mora valiliği isteği reddedilince, Suriye ve Çukurova’ya girerek Kütahya’ya kadar ilerledi. Bunun üzerine II. Mahmut, Rusya’dan yardım istedi. UYARI:  Osmanlı Devleti, ilk defa kendi valisi ile savaştı. Mısır sorunu bir iç sorunken zamanla uluslar arası bir sorun haline geldi. 1833 yılında Rus donanması İstanbul’a geldi. 1833 yılında Kütahya Antlaşması imzalandı. Osmanlı Devleti, 1833’de Rusya ile Hünkâr İskelesi Antlaşması’nı imzaladı. Kütahya Antlaşması (1833) : Mehmet Ali Paşa’ya Girit Valiliğine ek olarak Suriye Valiliği verilecektir. Oğlu İbrahim Paşa’ya Cidde Valiliğine ek olarak Adana Valiliği verilecektir. Mehmet Ali Paşa, Osmanlı Devleti’ne vergi ödeyecektir. Hü...

Amerika kıtasının 1492 yılında keşfedilmesinden sonra ispanyollar, Portekizliler, Fransızlar ve İngilizler bu kıtaya gelerek koloniler kurdular. Bu koloni topraklarına başta İngiltere’den olmak üzere Avrupa’dan gelen göçmenler yerleşti. Koloniler, İngiliz kralının atadığı valilerce yönetiliyordu. Kolonilerde yaşayan halk bu durumdan memnun değildi. Amerika’yı yeni vatanları olarak kabul ediyorlardı . Yedi Yıl Savaşları (1756 – 1763) ve Amerika’nın Bağımsızlık Mücadelesi İngiltere, Yedi Yıl Savaşları sonunda Fransa ve İspanya’yı yendi. Hindistan, Kanada ve Amerika kıtasındaki Missisipi Nehri’nin doğusunu ele geçirdi. Ancak savaşlar sonunda İngiltere ekonomisi bozulmuştu. Bozulan ekonomisini  kolonilere yeni ve ağır vergiler koyma yoluyla çözmeye çalışan İngiltere’ye tepkiler büyük oldu. Amerika’daki İngiliz kolonilerinde isyanlar çıktı. Yedi Yıl Savaşları’nın intikamını almak isteyen Fransa, isyancılara silah ve cephane yardımı yaptı. Koloni temsilcileri, 1774 yılında Filed...

FRANSIZ İHTİLALİ'NİN  OLUŞUMU Fransa kralı 16’ıncı Lui zamanında ekonomik sorunlara çözüm bulabilmek maksadıyla Etajenero Meclisi toplantıya çağırılmıştır. Toplantıda soylular, rahipler ve halk meclisleri arasında tartışmalar meydana gelince halkı temsil eden halk meclisleri Etajenero’yu Milli Meclis ilan etmişlerdir. Toplantı sonucunda da Milli Meclisin onayı olmadan vergi toplanmaması kararı alınınca, Fransa kralı askerleri ile meclisi dağıtmak istemiştir. Bunun üzerine halk ayaklanarak 14 Temmuz 1789 yılında Bastil Hapishanesi’ni basarak tutukluları serbest bırakmıştır. 28 Ağustos 1789 tarihinde Meclis soyluların ve rahiplerin ayrıcalıklarını kaldırmış İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi yayınlanmıştır. SEBEPLERİ  1. Amerika ve İngiltere’deki demokratik gelişimlerin etkisi 2. Fransız aydınlarından Montesquieu, Voltaire, Jan Jack Rousseau ve Diderot'nun yazdıkları eserler 3. Fransa’da soylular ve rahipler geniş imtiyazlara sahipken, tüccar burjuvazinin ve köy...

AYDINLANMA   ÇAĞI Aydınlanma, 18. yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkan ve her konuda akla öncelik tanıyan düşünce sistemine “Aydınlanma”, bu düşünce sisteminin etkisiyle bilim ve felsefede büyük gelişmelerin olduğu bu yeni döneme “Aydınlanma Çağı” denmiştir. Sonuçlar Bilim, sanat, edebiyat, siyaset ve sosyal alanlarda önemli eserler verildi. Teknolojik gelişmeler Sanayi İnkılâbı’nın temellerini oluşturdu. Siyasi ve sosyal gelişmeler ( ABD'nin kurulması,Fransız İhtilali) SANAYİİ İNKILÂBI Sanayi İnkılabı, Avrupa’da 18. ve 19. yüzyıllarda yeni buluşların üretime olan etkisi ve buhar gücüyle çalışan makinelerin makineleşmiş endüstriyi doğurması, bu gelişmelerin de Avrupa’daki sermaye birikimini arttırmasına denir.  Sebepleri 1)Bilimsel ve teknolojik gelişmeler 2)Coğrafi keşiflerle oluşan sermaye birikimi 3)Kömür ve demirin ilgili ülkelerde bol olması Sonuçları 1)Avrupa'da tarım toplumundan sanayi toplumuna geçildi. 2)Üretimde el emeğinin yerini makineler alm...

1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayıp, 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona eren devire Lale Devri denir. Padişah: III. Ahmet, Sadrazam: Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Lale Devri Islahatları: Avrupa’ya ilk kez geçici elçiler gönderildi. Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika ilk kez Türk matbaasını kurdu (1727). Kağıt,çini,kumaş ve seramik fabrikaları açıldı. Tulumbacılar Bölüğü adı ile ilk kez bir itfaiye bölüğü kuruldu. İlk kez çiçek aşısı uygulandı. İstanbul’da kütüphaneler açıldı. Doğu ve batıdan pek çok eser tercüme edildi. Not 1:  Lale Devri Osmanlı Devleti’nde, batının üstünlüğünün kabul edildiği ve batının örnek alınarak ıslahatlar yapıldığı ilk dönemdir.

A.Mimari:    Sultan Ahmet Camii   ( Blue Mosque) Mimarı: Sedefkâr   Mehmet   Ağa B.Hat Sanatı: Hattat Hafız Osman C.Edebiyat: 1.Nef’î –Başlıca Eseri: Sihamı Kaza    Hiciv ve Kaside Şairi 2.Karacaoğlan     Halk Şairi   ,âşık edebiyatı 3.Nabî.    Başlıca Eseri: Hayriyye    (Şiir), Tuhfetül Harameyn (Nesir)   Divan Şiiri:Eleştirel ve didaktik D.Bilim ve Teknoloji 1.Lagarî Hasan Çelebi    Roketle uçuş   yaptı. 2.Evliya Çelebi   - Eseri:Seyahatname    Seyyah(Gezgin), coğrafya 3.Kâtip Çelebi – Başlıca Eserleri: Cihannüma ( Tarih), Tuhfetü’l Kibar fi Esfari’l Bihar(Tarih), Keşfü’z Zunun(bibliyografya), Düsturü’l Amel li – İslahi’I Halel (Islahat   Raporu), Mizanü’l Hakk (Dinî) 4.Mustafa Naima Efendi – Başlıca Eseri: Naima Tarihi   Tarihçi, eleştirel,toplumsal ve analitik . 5.Hezarfen Ahmet Çelebi Kanatlarla ilk uçuş ...

1.Devleti eski gücüne kavuşturmak amaçlanmıştır. 2.Sorunların gerçek  nedenlerine inilememiştir. 3.Baskı yoluyla düzen yeniden kurulmaya çalışılmıştır. 4.Islahatlarda süreklilik sağlanamamıştır. 5.Islahatlar, mali ve askeri alandadır. 6.Batıdaki gelişmeler örnek alınmamıştır.

A. Asya     Asyada   Altın Orda Hanlığının dağılmasından sonra çeşitli hanlıklar ortaya çıkmıştı. Bunların yanısıra Özbek Hanlıkları gibi çeşitli Türk hanlıkları  vardı. Bu dağınık durum güçlenen  Rus Çarlığının yararına olmuş. Ruslar bundan yararlanarak 19.yüzyıla kadar süren devrede bu hanlıkları ortadan kaldırmış ve egemenlikleri altına almışlardır.    Hindistanda  Babür Şah Devleti  , Türk-İslam kültürünü başarılı şekilde temsil etmiştir. Dünyanın yedi harikasından biri olan Tac Mahal bunların döneminde inşa olunmuştur. Bu devlet zamanla İngilizlerin sömürgesi haline gelmiştir. B.Avrupa    Coğrafi keşiflerin etkisiyle Avrupa'da  Portekiz,İspanya,Hollanda,Fransa ve İngiltere güçlü sömürge imparatorlukları haline gelmişlerdir. Bu arada Avrupa içinde mezhepsel-siyasi Otuz Yıl Savaşları (1618-1648) yaşanmış ve bu olay 1648 Westfalya Antlaşmasıyla son bulmuştur. Avrupanın genel siyasi temel siyasi sınırları ortaya...

A.Hukuk Osmanlı Hakkaniyet Çemberi Osmanlı kanunnamelerini  ilkin biraraya getiren padişah Fatihtir.Kanunnamei Ali Osman adıyla bir araya getirmiştir. Bunlar daha önce sancakların tahrir defterleri ve benzeri yerlerde dağınık bir haldeydi. Yavuz ve Kanuni bunu yeni eklemelerle geliştirmişlerdir.Kanuni ayrıca sistemi ayrıntılandırarak işlerliğini güçlendirmiştir. Adaletnameler ise şikayetlerin düzeltilmesi için çıkarılan kanunlardır. B. Bilim ve Teknoloji

1.Osmanlı  Devlet Anlayışı  A. Osmanlı Devletinde  yönetme  yetkisinin Allah tarafından Osmanlı Hanedanına nasip edildiğine inanılırdı.Bu Türklerdeki  Kut Anlayışının İslamiyetten sonraki hali olarak görülmektedir. B. Osmanlı  Devletinde egemenliğin kaynağı olarak İslam hukuku ve Türk devlet geleneklerine  bağlı kalınmıştır. C.Osmanlı  Devletinde  I.Murattan itibaren " devlet hanedan üyelerinin ortak malıdır"anlayışı " yerine " devlet,padişah ve oğullarının ortak malıdır" anlayışına geçilmiştir. 2.Osmanlı  Devlet  Teşkilatı  A.Padişah, ülkenin mutlak hakimi olup, İslam hukukuna ve Türk geleneklerine uymak zorundadır. B.Padişah ülkeyi  divan  teşkilatı yoluyla  yönetir. İlk divan  teşkilatını  Orhan Bey kurmuştur. Divanın bu dönemdeki üyeleri:vezir,kazasker,nişancı ve defterdardır. 3.Osmanlı  Askeri Teşkilatı A. Orhan Bey döneminde  yaya ve müsellem( atlı asker) adıyla ilk düzenli o...