Türk İslam Medeniyeti: Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat |

-

 

Türk İslam Medeniyeti: Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat

Türk İslam Medeniyeti Çalışma Kağıdı

Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanatın Altın Çağı

1. Eğitim: Nizamiye'den Günümüze Hikmet Arayışı

Türk-İslam medeniyetinde eğitim, sadece bilgi aktarımı değil, bir "maarif" davasıdır. Karahanlılar ile başlayan düzenli eğitim kurumları, Selçukluların Nizamiye Medreseleri ile zirveye ulaşmıştır.

  • Burslu Eğitim Sistemi: Dünyada ilk kez öğrencilere barınma ve iaşe desteği bu medreselerde verilmiştir.
  • Kütüphanecilik: Bağdat, Buhara ve Semerkand gibi şehirler dünyanın bilgi merkezleri haline gelmiştir.
Düşün-Tartış: Nizamiye Medreseleri'nin modern üniversite yapısına katkıları neler olabilir?

2. Bilim: Akıl ve Vahyin İmzası

Bilim, bu medeniyette "faydalı bilgi" (ilm-i nafî) olarak görülmüştür. Matematikten astronomiye kadar geniş bir yelpazede dünya mirasına katkı sunulmuştur.

Bilim İnsanı Alan Temel Katkısı
Harezmi Matematik Cebir biliminin kurucusu, "0" rakamının kullanımı.
İbn-i Sina Tıp "El-Kanun fi't-Tıbb" eseri 600 yıl Avrupa'da okutuldu.
Cezeri Mühendislik Sibernetik ve robotik biliminin öncüsü.
Biruni Coğrafya/Gökbilim Dünyanın çapını ve dönme eksenini hesapladı.

3. Sanat ve Kültür: Estetik ve Zarafet

İslam sanat anlayışı, "Allah güzeldir, güzeli sever" düsturuyla şekillenmiştir. Figüratif resim yerine soyut ve geometrik derinlik ön plana çıkmıştır.

  • Hat Sanatı: Yazının estetikle buluşması.
  • Tezhip: Kitap süsleme sanatı (Altın ile bezeme).
  • Mimarî: Külliye kültürü; cami, medrese, aşevi ve şifahanenin iç içe olduğu toplumsal yaşam merkezleri.

4. Maarif Modeli Odaklı Değerlendirme

Aşağıdaki kavramları Türk İslam Medeniyeti perspektifinden açıklayınız:

  1. Erdem (Fazilet): Şehir ve toplum yönetiminde ahlakın yeri.
  2. Sorgulama: İbn-i Heysem'in optik çalışmalarında kullandığı deney metodu.
  3. Estetik Duyarlılık: Mimar Sinan'ın eserlerindeki matematiksel denge.

© 2025 - Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Destek Materyali

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yüzyıl Hesaplamaları

-
Resim
 Milattan Sonraki tarihler için aşağıdaki şekilde hesaplarız. Tarihimiz eğer iki basamaklı veya tek basamaklı ise 1. yüzyıldır. Örnek: 59 ⇒ 1. yy 7⇒ 1. yy 87 ⇒ 1. yy Tarihimiz eğer üç basamaklı ise yüzler basamağına 1 ekliyoruz. Örnek: 600 ⇒ 6 + 1 = 7. yy 857 ⇒ 8 + 1 = 9. yy 0-25 yüzyılın 1. çeyrek 25-50 yüzyılın 2.çeyrek 50-75 yüzyılın 3.çeyrek 75-100 yüzyılın 4.çeyrek 0-50 yüzyılın ilk yarısı 50- 100 yüzyılın ikinci yarısı Yüzyılın hangi yarısında olduğunu öğrenmek için verilen yılın son iki rakamına bakmak gerekir. son iki rakama göre; M.Ö 0-49 II. yarı 50-99 I. yarı Aynı şekilde verilen yılın kaçıncı çeyrekte olduğunu görmek için yine son iki rakama bakılır. son iki rakama göre; M.Ö 0-24 IV. çeyrek 25-49 III. çeyrek 50-74 II. çeyrek 75-99 I. çeyrek Soru: MÖ 1383 yılı, kaçıncı yüzyıl...
Devamını Oku

Hz. Peygamberin Temsil Görevi

-
Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Temsil Görevi Hz. Muhammed’in (s.a.v.) bir diğer görevi ise temsildir. Temsil sözlükte “simge, örnek olma, belirgin özellikleri ile yansıtma, birinin veya bir topluluğun adına davranma” gibi anlamlara gelir. Hz. Muhammed (s.a.v.), gerek ümmeti gerekse tüm insanlık için dinî ve dünyevi konularda en güzel örnek olmuştur. Kur’an-ı Kerim’de  “İçinizde Allah’ın lütfuna ve ahiret gününe umut bağlayanlar, Allah’ı çokça ananlar için hiç şüphe yok ki Resulullah’ta güzel bir örneklik vardır.”  ayetiyle bu konuya dikkat çekilmiştir. Hz. Peygamber de  “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim. ”buyurarak temsil görevine işaret etmiştir. Kur’an’ın ilk muhatabı olan Hz. Peygamber onu en iyi şekilde anlamış ve yaşamıştır. Böylece söz, fiil ve davranışlarıyla insanlara örnek olmuştur. Onun ahlakını en güzel şekilde tarif eden kişi, Hz. Aişe (r.a.) olmuştur. Hz. Peygamber’in ahlakının nasıl olduğunu sorulduğunda Hz. Aişe (r.a.): “Siz hiç Kur’an okumuyor m...
Devamını Oku

OSMANLI’DA SÖZLÜ VE YAZILI KÜLTÜR

-
Sözlü kültür Eski Türk destanlarında, şiirlerinde yer alan  temalar  Osmanlıların kuruluş döneminde Rumeli’ye gerçekleştirdiği fetih hareketlerine de yansımıştır. Osmanlı esnaf teşkilatı içinde yetişen saz şairleri  bu  sözlü kültürü devam ettirmişlerdir.Örnek: Köroğlu. XV. yüzyıldan itibaren en çok görülen sözlü edebiyat ürünü halk hikâyeleridir. Örnek:  Ferhat ile Şirin, Arzu ile Kamber . Ayrıca  Yazıcıoğlu Mehmed’in Hz. Muhammed’i anlatan Muhammediyye,  Kur’an-ı Kerim’den sonra en çok okunan kitap olmuştur. Köy seyirlik oyunları, kukla, karagöz, meddah ve orta oyunu, sözlü kültürel geleneğin en zengin unsurlarını taşıyan tiyatro örnekleridir. Edirne ve Topkapı saraylarında başlatılan helva sohbetleri de bir başka sözlü kültür geleneği olarak Osmanlı’daki üst ve orta sınıfı bir araya getirmiştir.  Türkülerin, ilahilerin, marşların söylendiği, oyunların oynandığı bu toplantılar XX. yüzyılın ilk yarısına kadar sürmüştür. Yazılı K...
Devamını Oku