"Ümmü Habîbe (r.anha) — Hayatı ve Mücadelesi
Ümmü Habîbe (r.anha) — Hayatı ve Mücadelesi
Ümmü Habîbe radiye’llâhu anhâ, asıl adı Remle bint Ebû Süfyân olan, Kureyş’in ileri gelenlerinden Ebû Süfyân’ın kızı ve İslam’ın öncü kadın sahabilerindendir. Müşrik bir babanın evladı olarak İslam’la şereflenen, zulümler karşısında vatanını terk eden, kocasının irtidâdına rağmen imanında sebat gösteren ve bu fedakârlığının karşılığında Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ile gıyabi nikâhla şereflenen yüce bir şahsiyettir. Bu yazıda onun doğumundan vefatına, hicretlerinden hadis rivayetlerine kadar hayatını derliyoruz.
👶 Doğumu ve Ailesi
Ümmü Habîbe (Remle), Mekke’de İslamiyet’in zuhurundan on yedi yıl önce dünyaya geldi. Babası, Kureyş kabilesinin reislerinden ve müşriklerin önde gelen lideri Ebû Süfyân b. Harb; annesi ise Safiyye bint Ebû’l-Âs idi. Annesi, Hz. Osman’ın halası olduğu için Ümmü Habîbe, Hz. Osman’la anne tarafından birinci kuzen, baba tarafından ikinci kuzen sayılırdı. Kardeşi, daha sonra Emevî halifesi olacak olan Muâviye b. Ebû Süfyân’dır. Soylu ve nüfuzlu bir aileye mensup olmasına rağmen iman ona her şeyden daha değerliydi.
🕋 İlk Evliliği ve Müslümanlığı Kabulü
İlk evliliğini Resûlullah’ın halası Ümeyme’nin oğlu Ubeydullah b. Cahş ile yaptı. Ubeydullah, cahiliye döneminde Haniflerden olup sonradan Hristiyanlığı araştırmıştı. İkisi birlikte İslam’ı ilk kabul edenler arasında yer aldı. Müşriklerin işkencelerine dayanamayacak hâle gelen Müslümanlar gibi Ümmü Habîbe de büyük baskılar gördü; lakin imanından en ufak bir taviz vermedi.
🚢 Habeşistan'a Hicret ve İlk İmtihanlar
Baskılar şiddetlenince, hamile olduğu halde ikinci kafileyle Habeşistan’a hicret etti. Adil hükümdar Necâşî, muhacirlere kucak açtı. Orada bir kız çocuğu dünyaya getirdi; kızına Habîbe adını verdiler, bu sebeple Remle’ye “Ümmü Habîbe” (Habîbe’nin annesi) künyesi verildi. Ancak hicret onu büyük bir sınav bekliyordu: Kocası Ubeydullah, Habeşistan’da din değiştirerek Hristiyanlığa geçti ve eşini de bu yola davet etti. Ümmü Habîbe rüyasında kocasının yüzünü kapkara görmüş, sabah ise ihanet haberiyle sarsılmıştı.
📖 Kocasının sözleri: “Ben dinleri inceledim, Hıristiyanlıktan daha iyi bir din görmedim. Şimdi tekrar Hristiyan oldum!” dedi. Ümmü Habîbe ise kararlılıkla: “Vallahi sende hayır yoktur!” diyerek reddetti. İmanı uğruna kocasını da terk etti. Binlerce kilometre ötede, çocuğuyla kimsesiz kaldı; fakat Allah'a olan bağlılığı hiç sarsılmadı.
⭐ Resûlullah ile Evliliği ve Büyük Mükâfat
Peygamber Efendimiz, Ümmü Habîbe’nin bu fedakârlığını ve içinde bulunduğu zor durumu duyunca onu taltif etmek istedi. Hicretin 6-7. yılında (Miladi 628-629) Amr b. Ümeyye’yi elçi göndererek Necâşî’ye iki mektup yazdı: birinde Necâşî’yi İslam’a davet ediyor, diğerinde ise Ümmü Habîbe’yi kendisine nikâhlamasını istiyordu. Necâşî, mektubu okur okumaz kelime-i şehadet getirerek Müslüman oldu ve büyük bir memnuniyetle bu talebi yerine getirdi.
Necâşî, Müslümanları topladı; Hâlid b. Saîd vekaleten nikâhı kıydı. Resûlullah adına 400 dinar mehir ve bir gerdanlık verildi. Bu nikâh, gıyabî nikâh olarak tarihe geçti. Muhacirler gemilerle Medine’ye döndüğünde Ümmü Habîbe artık Müminlerin Annesi olarak güzide hanımlar arasında yerini aldı.
🤝 Babası Ebû Süfyân ile Duygu Dolu Anı
Bu evlilik, müşrik babası Ebû Süfyân’ın kalbini yumuşattı. Ona, “O reddedilmeyecek biridir” dedirtti. Hatta İbn Abbas’a göre “Olur ki Allah sizinle düşman olduğunuz kimselerle aranızda bir sevgi ortaya çıkarır” (Mümtehine, 7) âyeti bu hadise üzerine inmiştir. Hudeybiye Antlaşması için Medine’ye gelen Ebû Süfyân, kızının odasına girdiğinde yerdeki Peygamber’e ait mindere oturmak istedi. Ümmü Habîbe sert fakat vakur bir dille: “Sen bu mübarek yere oturmaya lâyık değilsin. Müşrik bir kişinin Rasûlullah’ın minderine oturmasına gönlüm razı olmaz.” dedi. Bu olay, Ebû Süfyân’ın ileride Müslüman olmasına zemin hazırlayan önemli bir andı.
🌙 Medine’deki Hayatı, İbadet ve Vakarı
Medine’de Peygamber efendimizin hanımları arasında en mütevazı ve fedakâr olanlardandı. Resûlullah ona Hayber gelirinden 80 vesk hurma, 20 vesk arpa tahsis etmişti. Ona karşı derin sevgi ve saygı gösteren hanımlar arasında Hz. Âişe ile de güzel geçinir, zor zamanlarında herkesin takdirini kazanırdı. Vefatından sonra Hz. Ömer ona yıllık maaş bağlamış, ashabın büyükleri onu ziyaret edip dualarını almıştır.
Hadis rivayetinde de önemli bir yere sahiptir. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde 43 rivayeti kayıtlıdır. Bu rivayetler arasında namaz, oruç, kadınlara özel ahkâm ve ahlaka dair inciler bulunur.
📚 Rivayet Ettiği Bazı Hadis-i Şerifler
- 🌟 “Her kim bir şey pişirecek olursa abdest alması iyidir.”
- 🌟 “Her kim her gün on iki rekât nafile namaz kılarsa, o kimse için Cennette bir ev hazırlanır.”
- 🌟 “İman sahibi bir kadın için herhangi bir şekilde üç günden fazla matemli bulunmak câiz değildir. Ancak kocası için, bunun müddeti dört ay ve on gündür.”
🕊️ Vefatı ve Cennetü'l-Bakî'ye Vedâ
Hicri 44 yılında (Miladi 664) Medine’de 73 yaşlarında iken vefat etti. Vefatından önce Hz. Âişe’yi çağırtıp helalleşmek istedi: “Hanımlar arasında her ne olursa, bizim aramızda da oldu. Bilmeyerek aramızda bir şey geçmiş ise affetmenizi ve hakkınızı helâl etmenizi isterim.” Bu inceliği onun ne kadar temiz kalpli ve Allah’a yönelmiş bir hayat yaşadığını gösterir. Cenazesi Cennetü’l-Bakî’ye defnedildi, ruhu şâdân olsun.
🕌 Künye Ümmü Habîbe (Remle bint Ebû Süfyân)
📖 Vefat Hicrî 44 / M. 664, Medine, Cennetü’l-Bakî
💍 Evliliği Hz. Peygamber (s.a.v.) ile gıyabi nikâh, hicretin 7. yılı
🏅 Fazileti Müminlerin annesi, hadis raviliği, sabır ve iffet abidesi
© İslam Tarihi Platformu – Ümmü Habîbe validemizin mübarek hatırasına. Bu makale kaynak gösterilerek iktibas edilebilir.
Yorumlar
Yorum Gönder